Қуёш тизимида саккизта сайёра бор. 2006-йилда Халқаро Астрономия Иттифоқи Плутонни “митти сайёра” тоифасига ўтказган. Ҳар бир сайёранинг ўзига хос “характери” бор — келинг, улар билан танишамиз.
Ички сайёралар
Меркурий
Қуёшга энг яқин ва энг кичик сайёра. Унинг йўлдоши йўқ, атмосфераси жуда сийрак бўлгани учун кундузги ва тунги ҳарорат фарқи жуда катта.
Венера
Қуёшга иккинчи бўлса-да, энг иссиқ сайёра: қалин карбонат ангидрид атмосфераси туфайли сиртидаги ҳарорат тахминан 465 °С га етади. Венера ўз ўқи атрофида тескари йўналишда ва жуда секин айланади — у ерда бир сутка бир йилдан узунроқ.
Ер
Сиртида суюқ сув барқарор мавжуд бўлган ва ҳаёт аниқланган ягона маълум сайёра.
Марс
“Қизил сайёра” рангини сиртидаги темир оксидидан олади. Бу ерда Қуёш тизимидаги энг баланд вулқонлардан бири — баландлиги тахминан 22 км бўлган Олимп тоғи жойлашган, бу Эверестдан қарийб 2,5 баравар баланд.
Газ ва муз гигантлари
Юпитер
Энг катта сайёра: унинг массаси қолган барча сайёралар массасидан икки баравардан кўпроқ. Машҳур Катта қизил доғ — Ердан каттароқ улкан бўрон.
Сатурн
Ажойиб ҳалқалари муз ва тош бўлакларидан иборат. Сатурннинг ўртача зичлиги сувникидан кам — назарий жиҳатдан у улкан океанда “сузиб” юрган бўларди.
Уран
Ўқи тахминан 98 даража оғган, шу сабабли у гўё ёнбошлаб айланади. Бу фаслларнинг ниҳоятда кескин бўлишига олиб келади.
Нептун
Қуёшдан энг узоқ сайёра. Бу ерда Қуёш тизимидаги энг кучли шамоллар эсади — тезлиги соатига 2000 км дан ошиши мумкин.
| Сайёра | Тури | Қизиқарли факт |
|---|---|---|
| Меркурий | Тошли | Йўлдоши йўқ |
| Венера | Тошли | Энг иссиқ сайёра |
| Марс | Тошли | Олимп тоғи |
| Юпитер | Газ гиганти | Энг катта сайёра |
| Уран | Муз гиганти | Ёнбошлаб айланади |
Ерни космосдан кўрган ҳар бир космонавт бир хил фикрни айтади: бизнинг уйимиз нақадар мўрт ва ноёб.
